FOBID Juridische Commissie

Participanten in de Juridische Commissie zijn de FOBID (Federatie van Organisaties in het Bibliotheek-, Informatie- en Dokumentatiewezen), IWI (Innovatie Wetenschappelijke Informatievoorziening) en Stichting Pica.

Geactualiseerd per 22 mei 2000

• Doelstelling
• Bijeenkomst 'Toegang verzekerd?' 2 november 2000
• Activiteiten
  • Richtlijn Auteursrecht
  • Nota Auteursrecht en de nieuwe media van de Commissie Auteursrecht
  • Databankenwet
  • Eindrapport over het Reprorecht
  • Wetsvoorstel Computercriminaliteit
  • Commissie Grondrechten in het Digitale Tijdperk
  • Licentie-overeenkomsten
• Standpunt en agenda

Doelstelling

Het doel van de FOBID Juridische Commissie is:

• informatie uitwisselen op het gebied van auteursrecht in het algemeen en de ervaringen op dit gebied van de leden in het bijzonder,
• gezamenlijke nationale en internationale acties/reacties voorbereiden op het gebied vanauteursrecht.

Toegang verzekerd?

Internet en Auteursrecht verklaard voor bibliotheken, musea, archieven en monumentenzorg

Op 2 november a.s. organiseren FOBID en Vereniging DEN in Utrecht een informatiebijeenkomst over Internet en Auteursrecht voor cultureel erfgoedinstellingen (openbare en wetenschappelijke bibliotheken, musea, archieven en instellingen voor monumentenzorg. Het programma is in hoofdlijnen bekend.

Activiteiten

De Europese Commissie (EC) heeft in december 1997 een voorstel voor een richtlijn Auteursrecht gepubliceerd. Zoals verwacht, tracht de EC de uitbreiding van het reproductierecht, hetgeen in WIPO-verband in december 1996 geen doorgang vond, alsnog in deze richtlijn vast te leggen. De concept Richtlijn Auteursrecht bevat naast uitbreiding van het reproductierecht nog een aantal andere bedreigingen voor de bibliotheeksector. Eblida (de Europese koepelorganisatie voor de bibliotheek-, informatie- en documentatiesector) heeft in dit verband een position paper (Nederlandse vertaling) vastgesteld, dat de FOBID van harte ondersteunt.
Dit position paper heeft de FOBID, met een begeleidend schrijven, op 29 juli 1998 verzonden aan de Nederlandse vertegenwoordigers in het Europees Parlement (EP) en een aantal Nederlandse kamerleden en ambtenaren. Daarna heeft met name Eblida regelmatig contact gehad met leden van het EP. Dit heeft echter niet geleid tot een bibliotheekvriendelijk advies van het EP. In tegendeel: de amendementen in het advies van het EP (maart 1999) versterken de positie van de rechthebbende nog verder.
Mede naar aanleiding van het advies van het EP heeft de EC op 21 mei 1999 een gewijzigd richtlijnvoorstel opgesteld (COM 1999 250 def). Hierop heeft Eblida gereageerd met een aangescherpt position paper (EBLIDA's Response to the Amended draft Directive on the Harmonisation of Copyright in the Information Society presented by the European Commission on 21 May 1999. Part I: Recommendations, Part II: Recitals and Articles). De FOBID heeft dit document in maart 1999 met een kort begeleidend afgesloten. Eind mei 2000 wordt een gemeenschappelijk akkoord (in ieder geval op hoofdpunten) van de Raad van Ministers verwacht. Daarna zal de richtlijn voor de tweede lezing aan het Europees Parlement worden aangeboden. De FOBID zal de Nederlandse vertegenwoordigers in het Europees Parlement nogmaals hierover benaderen.

Nota Auteursrecht en de nieuwe media van de Commissie Auteursrecht

In augustus 1998 heeft de Commissie Auteursrecht de Nota Auteursrecht en de nieuwe media uitgebracht aan het Ministerie van Justitie. Deze nota is onder andere aan de FOBID-JC voorgelegd met het verzoek hierop een reactie te geven. Deze reactie is in januari 1999 aan de ministeries van Justitie en OCenW aangeboden.
In mei 1999 hebben de minister van Justitie en staatssecretaris van OCenW namens het kabinet het standpunt van de regering (also in English) over deze problematiek aan de Tweede Kamer aanboden. In de Volkskrant van 14 mei 1999 is een

Databankenwet

Het wetsvoorstel inzake de implementatie van de Databankrichtlijn is in maart 1999 in de Tweede Kamer behandeld en goedgekeurd. Ondanks divers gesprekken met het ministerie van Justitie en een brief aan de leden van de Vaste Kamercommissie van Justitie over de bezwaren van de FOBID-JC (brief d.d. 17 september 1998) is het wetsvoorstel - ook door de Tweede Kamer - niet aangepast. Ook het voorgestelde

Eindrapport over het Reprorecht

Hoewel het Eindrapport over het Reprorecht van de Commissie Auteursrecht een evenwichtige regeling voor de bibliotheken lijkt te bevatten, wacht de FOBID-JC het wetsvoorstel af. Eventueel zal de commissie dan een reactie aan het ministerie van Justitie doen toekomen.
Het ministerie van Justitie verwacht dat het wetsvoorstel niet voor de zomer van 2000 aan de Kamer wordt aangeboden.

Wetsvoorstel Computercriminaliteit

De FOBID-JC heeft een reactie gegeven op het voorstel van wet computercriminaliteit II d.d. januari 1998. Het voorstel is nog niet aan de Tweede Kamer aangeboden in verband met een 'stand still' beschikking van de Europese Commissie; naar aanleiding van de Richtlijn E-commerce die deels hetzelfde onderwerp (aansprakelijkheid Internetprovider) behandeld. De richtlijn E-commerce zal naar verwachting op korte termijn worden goedgekeurd door het Europees Parlement.

Commissie Grondrechten in het Digitale Tijdperk

Begin 1999 is de Commissie Grondrechten in het Digitale Tijdperk ingesteld. Eind 1999 heeft de FOBID een brief aan de commissie gestuurd met een pleidooi voor een grondrecht op vrije toegang tot informatie. Deze brief, en reacties van andere belanghebbende organisaties zijn opgenomen op de site van de Commissie Grondrechten. Het eindrapport van de commissie wordt eind mei 2000 verwacht.

Licentie-overeenkomsten

In de papieren wereld schaft de bibliothecaris boeken aan waar lezers in principe onbeperkt gebruik van kunnen maken. In de digitale wereld echter zal de bibliothecaris in veel gevallen slechts voor een specifieke periode en voor specifiek gebruik de toegang tot een elektronische kopie aanschaffen. Deze toegang wordt vaak gekocht via een licentie. Een licentie is een formele toestemming iets te doen dat anders illegaal zou zijn. Licenties worden meestal ondergebracht in het contractrecht. De mate van toegang tot en gebruik van een elektronisch tijdschrift hangt sterk af van de voorwaarden die zijn overeengekomen in de onderhandelingen over de licentie van het specifieke product. Eblida heeft een document samengesteld om personen in de bibliotheeksector te helpen te begrijpen wat de consequenties zijn van bepaalde clausules in licenties: Licentierechten van digitale bronnen: Hoe vermijdt u juridische valkuilen?

Ook het Samenwerkingsverband van de Nederlandse Universiteitsbibliotheken (UKB), een van de participanten in de FOBID Juridische Commissie, is actief op dit gebied van bewustwording en coördinatie. De UKB wil de toegang tot elektronische informatie bevorderen. Hierdoor kan de wetenschappelijke communicatie tussen onderzoekers en studenten worden gestimuleerd. De bibliotheken zijn ervan overtuigd dat elektronische toegang tot wetenschappelijke tijdschriften ook bij uitgevers tot kostenbesparing kan leiden.
De bibliotheken hebben in dit verband onder meer Licensing Principles' uitgewerkt die als leidraad zullen dienen bij de onderhandelingen met uitgevers.

Standpunt en agenda